Oxaalzuur en zouten

Alles over zouten, katalysatoren, reductie-/oxidatiereacties, neerslagreacties. Discussies over niet-ionische verbindingen horen thuis in "organische chemie".
Post Reply
User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1588
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Oxaalzuur en zouten

Post by Z4x » 22 Oct 2017, 11:41

Ik heb oxaalzuur dat ik wil gebruiken voor kristallen (koper en ijzer o.a.).

Helaas lijkt oxaalzuur niet heel veilig omdat het o.a. nierstenen kan geven of valt dit wel mee?

Koperoxide met oxaalzuur geeft een troebel oplossing, koper(I)oxalaat (?) lost niet op in water?
Beetje ammonium erbij gaf wel een blauwe heldere oplossing. Dit is dan een koper-ammoniumoxalaat zout? Ammoniumoxalaat is ook niet heel veilig.

Meest veilige is dan 'gewoon' ijzer(II - III)oxalaat te maken? IJzer(III)oxalaat geeft volgens mij wel mooie groene kristallen. Hoe zou ik dat kunnen maken? Ik heb wel zuiver ijzer korrels, maar heb ijzeroxide eigenlijk nodig.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1962
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Wouter » 22 Oct 2017, 15:01

Niet opeten vooral. Ik denk dat het niet of nauwelijks door de huid kan.

Oxaalzuur kan prachtige complexen geven, maar zij kunnen erg gevoelig zijn voor warmte of licht. Leuk voorbeeld: https://en.wikipedia.org/wiki/Potassium_ferrioxalate Beter wateroplosbaar vergeleken met ijzer(III)oxalaat of ijzer(II)oxalaat.
Organisch chemicus

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1588
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Z4x » 30 Oct 2017, 12:03

Bedankt, dat complex ga ik sowieso proberen te maken, niet voor het kristal maar voor de fluorescentie. Of wacht, voor fluorescentie heb ik alleen het ijzer(III)oxalaat ion nodig? IJzer(II-III)oxalaat veel roeren (oxidatie door zuurstof uit de lucht) en er een uv-led op schijnen zou het moeten doen?

Zijn er ook meer zouten die ik zelf kan maken (en kristalliseren) die fluorescentie vertonen? :)
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1269
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by woelen » 31 Oct 2017, 16:15

De giftigheid van oxaalzuur wordt in de praktijk nogal overdreven. Je moest eens weten hoeveel oxaalzuur je binnenkrijgt als je rabarber eet, of spinazie. Dat stroeve gevoel in de mond, bij het eten van die groenten, komt door het oxaalzuur daarin.

Als jij een paar ml oplossing met oxaalzuur op de huid krijgt, dan gebeurt er echt niet veel. Even afspoelen met water en het "probleem" is opgelost.

Uiteraard moet je het niet eten, maar als je gewoon je gezond verstand gebruikt en een beetje netjes/schoon werkt, dan is er niets aan de hand. Ik doe wel eens experimenten met oxaalzuur/oxalaten en gebruik dan geen handschoenen, omdat het allemaal nog wel meevalt met de giftigheid en corrosiviteit.

Je kunt met oxalaten leuke complexen maken. Het meest interessant en ook het gemakkelijkst te maken is het complex K3[Fe(C2O4)3], kalium tris-oxalato ferraat(III). Dit bevat het gifgroene complexe ion [Fe(C2O4)3](3-). Dit kun je maken door een oplossing van oxaalzuur te mengen met kaliumhydroxide of kaliumcarbonaat en aan die oplossing een ijzer(III) zout toevoegen (geen ijzer(III) chloride, maar ijzer(III) sulfaat of ijzer(III) nitraat). De oplossing die je krijgt moet je verwarmen. Er ontstaan dan kristallen van het gifgroene complex.

Je kunt ook het ammoniumzout maken i.p.v. het kaliumzout. Dit kan door ammonium-ijzer-aluin (NH4Fe(SO4)2.12H2O) op te lossen in water en dit toe te voegen aan een oplossing van oxaalzuur, welke met ammonia is geneutraliseerd tot ammonium oxalaat. Ook het ammoniumzout kristalliseert vrij gemakkelijk.

Met oxaalzuur kun je ook een prachtig chroom(III) complex maken. Ik heb dit gemaakt door vast oxaalzuur te mengen met vast kaliumdichromaat en 1 druppel water toe te voegen om de reactie te initiëren. De mix begint te bruisen (vorming van CO2) en wordt warm (ik denk wel een graad of 50, 60) en er blijft een donkerpaarse massa over, die in eerste instantie vloeibaar/stroopachtig is, maar uiteindelijk kristalliseert. Dit complex heeft in daglicht een donkerpaarse kleur, onder gloeilamplicht is het groen. Heel bijzonder. Het maken van dit complex vereist echter wel werken met het giftige kaliumdichromaat. De reactie kun je het beste buiten doen, omdat het mengsel best wel stevig bruist en dat bruisen neemt natuurlijk altijd kleine druppels mee van de stof vanwaaruit het gas ontstaat. Die druppels, onzichtbaar klein, kun je inademen en dat is niet gezond. Zelf heb ik dit experiment gedaan in een glazen beker, waarover ik losjes een papieren zakdoekje heb gebonden. De kleine druppels worden tegengehouden en geabsorbeerd, het CO2-gas kan langs de zakdoek ontsnappen.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1588
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Z4x » 14 Nov 2017, 22:36

Bedankt voor de uitgebreide reactie.

Code: Select all

1	FeSO4 . 7 H2O	+	3	C2H2O4	+	5	KOH	-->	1	K3[Fe(C2O4)3]		+	1	K2SO4	+	?	H2O
Ik dacht, ik reken even uit hoeveel FeSO4.7H2O, C2H2O4 en KOH ik nodig heb, maar ik kom niet uit de vergelijking.
De vergelijking hierboven klopt dan ook niet. Suggesties?

Hier gebruiken ze trouwens wel ijzerchloride: https://sites.google.com/site/crystalls ... rrioxalate
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1962
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Wouter » 15 Nov 2017, 15:20

Oxaalzuur is een dizuur.

Wat je eerst wilt maken is een oplossing van kaliumoxalaat (2KOH + oxaalzuur) in water en daar je ijzer(iii)sulfaat [Fe2(SO4)3] bij pipetteren. IJzer(ii)sulfaat zal een andere stof produceren en dus andere verhouding reagentia.

De juiste vergelijking is dus:
2 KOH + oxaalzuur -> K2Oxalaat + 2H2O
2 Fe2(SO4)3 + 6 K2Oxalaat -> 4 K3[FeOxalaat3] + 3 K2SO4
Organisch chemicus

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1588
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Z4x » 22 Nov 2017, 12:58

IJzer(III)sulfaat kan ik maken door H2O2 bij ijzer(II)sulfaat te doen? Daarna verwarmen om overbodig H2O2 te neutraliseren?

KOH + oxaalzuur om K2Oxalaat te maken kan ook zonder water? Of heel weinig water?

Bij een hogere temperatuur lost er minder van het complex op, vandaar het verwarmen?
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1269
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by woelen » 23 Nov 2017, 11:11

IJzer(III)sulfaat kun je maken uit ijzer(II)sulfaat, waterstofperoxide en extra zwavelzuur. Dat laatste is nodig, omdat de oxidatie door waterstofperoxide zuur gebruikt. Helaas is deze reactie niet stoichiometrisch precies. Probleem is nl. dat bij de oxidatie van ijzer(II) naar ijzer(III) diverse radicalen ontstaan (hydroxyl, met formule HO, en peroxyl, met formule HO2), welke allerlei reacties kunnen aangaan, met onder meer productie van zuurstof en daarmee verlies van waterstofperoxide. Zie https://en.wikipedia.org/wiki/Fenton%27s_reagent .
Als je overmaat waterstofperoxide en een heel lichte overmaat zwavelzuur gebruikt, dan zou het wel goed moeten gaan. Overmaat waterstofperoxide kun je wel vernietigen door te koken voor korte tijd.

Ik zou voor maken van kaliumoxalaat oplossingen gebruiken en deze laten indampen. De reactie tussen de vaste stoffen verloopt denk ik best wel heftig, er komt veel warmte vrij bij reactie tussen oxaalzuur en KOH! Ik zou oxaalzuur oplossen in water en daar dan KOH-oplossing bij druppelen, net zolang tot de oplossing licht basisch wordt (pH 8 à 9). Er is geen reden om deze oplossing in te dampen, je hebt geen vast kaliumoxalaat nodig.

Het complex lost matig op en je krijgt denk ik een moeilijk te filteren fijn neerslag. Als je het helemaal in oplossing krijgt en langzaam laat afkoelen krijg je grotere kristallen en een zuiverder complex.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1588
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Z4x » 30 Nov 2017, 15:45

Tja, niet helemaal volgens het boekje maar ik denk dat ik nu K3[FeOxalaat3] heb.
De gele neerslag, zie foto hieronder, heb ik weer opgelost en staat met vochtvreter in een gesloten bakje in te dampen.

Image

Voor de geïnteresseerde:
Ik was ook bezig met het zuiveren van ijzer(II)sulfaat van de keramiekwinkel. Ik heb nu redelijk zuiver ijzer(II)sulfaat (na 2x kristalliseren) en het restant (van spoelen kristallen) en wat niet wou uitkristalliseren (ijzer(III) gok ik) heb ik samengevoegd + waterstofperoxide + paar druppels zwavelzuur (30%). Dit eerst nog gekookt, wat misschien niet nodig was want als ik er waterstofperoxide in deed begon 'dat' direct te bruisen. Geen idee hoeveel ijzer(III)sulfaat dat uiteindelijk was maar ik heb er uiteindelijk 25ml oxaalzuur (verzadigd 3.6g) en 20ml KOH (2.5g) bij gedaan.
Attachments
20171130_K3[FeOxalaat3]_1.jpg
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1269
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by woelen » 04 Dec 2017, 18:43

Dit is niet de kleur van het oxalato-ferraat(III) complex. Het lijkt meer op het (onzuivere) ferrato-oxalaat(II) complex.

Hier kun je een foto zien van het ijzer(III) complex:
http://woelen.homescience.net/science/c ... alate.html

Dit is het ammonium-zout, het kaliumzout ziet er ongeveer net zo uit.

Het ijzer(II) complex is okergeel.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1588
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Oxaalzuur en zouten

Post by Z4x » 05 Dec 2017, 00:46

Ah, oké, dan moet ik toch beter op zuiverheid letten en een fool-proof methode hebben om ijzer(II)sulfaat om te zetten in ijzer(III)sulfaat.
woelen wrote:
23 Nov 2017, 11:11
...
Als je overmaat waterstofperoxide en een heel lichte overmaat zwavelzuur gebruikt, dan zou het wel goed moeten gaan. Overmaat waterstofperoxide kun je wel vernietigen door te koken voor korte tijd
....
Wat is precies een overmaat H2O2 en een heel lichte overmaat zwavelzuur? Is er een manier om te testen dat alles omgezet is?

Misschien heb ik geluk en komen er ook paar mooie "(goud) gele" hydraat kristallen uit die ik op de foto kan zetten en mogelijk op wiki: https://en.wikipedia.org/wiki/Potassium_ferrooxalate
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest