Leuk effect met natrium acetaat en cobalt sulfaat

Alles over zouten, katalysatoren, reductie-/oxidatiereacties, neerslagreacties. Discussies over niet-ionische verbindingen horen thuis in "organische chemie".
Post Reply
User avatar
woelen
Kobalt
Posts: 1300
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Leuk effect met natrium acetaat en cobalt sulfaat

Post by woelen » 13 Jun 2010, 22:44

Ik heb wat cobalt sulfaat en natrium acetaat opgelost in water en bij elkaar gevoegd. Als je dit doet, dan krijg je een kleurverandering van roze naar meer paars/roze en de oplossing wordt ook iets intensiever van kleur. Dit zal ongetwijfeld zijn vanwege complexvorming tussen het cobalt(II) en acetaat ion.

Als je deze vloeistof verhit, dan wordt de kleur steeds meer paars in plaats van roze en de intensiteit neemt ook sterk toe. Op een gegeven moment wordt de vloeistof troebel en krijg je een vlokkerig blauw neerslag en een intens rood/paarse oplossing daarboven.

Het grappige is nu, dat als je laat afkoelen, dat het blauwe neerslag naar de bodem zakt en de vloeistof weer roze/paars wordt en minder intensief van kleur. Als je nu schudt en even laat staan, dan lost ook alle blauwe neerslag weer op en krijg je weer een compleet heldere oplossing die roze/paars is, zoals de originele oplossing van cobalt sulfaat en natrium acetaat.

Het is dus een reversibele neerslagreactie, die ook mooie kleurveranderingen laat zien. Bij hoge temperatuur blauw neerslag + paarse oplossing. Bij lage temperatuur weer alle neerslag opgelost en roze/paars en veel lichter gekleurde oplossing.

Ik heb het zelfde experiment ook geprobeerd met natrium propionaat i.p.v. natrium acetaat en dat levert exact het zelfde effect op. Ook met cobalt nitraat i.p.v. cobalt sulfaat treedt het zelfde effect op. Beide analogieen verrassen met niet.

Als iemand cobalt nitraat heeft of cobalt sulfaat (deze stoffen zijn te koop via keramiekers en soms ook via eBay) en natrium acetaat, dan moet hij het maar eens herhalen. Het is echt een leuk experiment om te doen en er worden geen gevaarlijke chemicalien bij gebruikt.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Germanium
Posts: 1601
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Leuk effect met natrium acetaat en cobalt sulfaat

Post by Z4x » 13 Jun 2010, 23:07

Ga je er ook een webpagina over maken? Je maakt dan altijd duidelijke foto's. :)

Cobalt(II)sulfaat is wel gevaarlijk, is carcinogeen.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
woelen
Kobalt
Posts: 1300
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Leuk effect met natrium acetaat en cobalt sulfaat

Post by woelen » 14 Jun 2010, 08:38

Misschien komt hier nog een kleine webpagina over. En tja... wat is gevaarlijk. Autorijden is ook gevaarlijk. Het feit dat een stof carcinogeen is (als cobalt(II) carcinogeen is, dan waarschijnlijk maar in heel lichte mate) wil nog niet zeggen dat zo'n proef gevaarlijk is. Het gaat er om hoe je er mee om gaat. Zelf reken ik deze proef tot de duidelijk minder gevaarlijke proeven en cobalt(II) sulfaat reken ik tot de duidelijk minder gevaarlijke stoffen. Je moet wel echt rare dingen doen wil je blootgesteld worden aan de stoffen.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

Jor
Zwavel
Posts: 562
Joined: 13 Jan 2009, 00:20
Chemistry interests: --------------
Contact:

Re: Leuk effect met natrium acetaat en cobalt sulfaat

Post by Jor » 14 Jun 2010, 09:06

Inderdaad, kobalt is volgens mij alleen bij inademing mogelijk carcinogeen. Dat is sigarettenrook ook --> een enkele blootstelling zal bijna 100% zeker niet voor problemen zorgen.

Dit klinkt als een interessante proef. Ik dacht eerst dat het Co(II)-acetaat complex (ik weet de samenstelling niet) werd geoxideerd door zuurstof uit de lucht naar een Co(III)-complex, maar het is wel vreemd dat bij afkoelen de oplossing weer hetzelfde eruit ziet als bij de begin van het experiment. Zou je ook eens willen proberen wat de pH hier voor invloed op heeft (dus met azijnzuur ipv natriumacetaat), en of de oplossing verandert naarmate je het een dag aan de lucht laat staan (of voeg wat waterstofperoxide toe). Ik wil het ook wel proberen maar ben pas weer over 2 weken thuis :(

User avatar
woelen
Kobalt
Posts: 1300
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Leuk effect met natrium acetaat en cobalt sulfaat

Post by woelen » 14 Jun 2010, 15:41

Met azijnzuur gebeurt er helemaal niets. Da krijg je ook geen complexvorming en blijft de oplossing roze. Aanzuren van de hete troebele vloeistof met zuur leidt ook direct tot oplossen van het neerslag en roze worden van de oplossing.

Een dag aan de lucht laten staan van de Na-acetaat/cobalt oplossing leidt niet tot oxidatie. Blijkbaar is dit complex in de +2 oxidatietoestand best wel stabiel. Toch is dat niet heel verwonderlijk, want het aqua-complex met cobalt in +2 oxidatietoestand is ook heel stabiel.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest