Jullie laboratoria

Over de instrumenten en chemicaliën in het chemisch laboratorium.
Post Reply
User avatar
Ilmenite
Helium
Posts: 49
Joined: 01 Feb 2013, 16:15
Chemistry interests: Analytical
Location: Hilversum
Contact:

Jullie laboratoria

Post by Ilmenite » 23 Oct 2014, 10:59

Ik zit erover te denken een eigen lab op te bouwen.
Ik ben benieuwd waar jullie je thuislabs gevestigd hebben. Dan heb ik een beetje een idee hoe ik moet beginnen en waar ik moet zoeken.

Waar zijn jullie gevestigd? Garage? Zolder? Tuin? Slaapkamer?
Hoe groot is de ruimte waar je je lab hebt?
Is de ruimte geventileerd? Zo ja, hoe?
Heb je een zuurkast, zo ja: in wat voor vorm?
Heb je wel eens last gehad met buren oid? Chemofobie in de buurt? Mensen die denken dat je met drugs/bommen bezig bent?

Zou je nog iets meer over je lab willen vertellen?

Alvast bedankt,
Danielle/Ilmenite
Daniëlle, 22 jaar oud, Technisch Onderwijsassistent Scheikunde, achtergrond MLO Analytische Chemie.

User avatar
woelen
Kobalt
Posts: 1300
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by woelen » 23 Oct 2014, 23:44

Ik heb een ruimte ingericht, boven bij ons op zolder. Deze ruimte is niet verwarmd, maar in de winter is het er niet superkoud.

Wat je in ieder geval niet moet doen is je slaapkamer als hobbylab inrichten. Als je vluchtige stoffen bewaart in je labje, dan zul je hoe dan ook altijd wel kleine hoeveelheden damp van die stoffen in de lucht hebben. Het zal in de praktijk vast wel meevallen met de schadelijke gevolgen hiervan, maar toch zou ik niet graag de proef op de som nemen. Dus, richt je labje in in een ruimte waar je niet een groot deel van de dag doorbrengt als je andere dingen doet (dus niet in een keuken, slaapkamer, speelkamer of wat dan ook).

Ventilatie van de ruimte is in mijn ogen belangrijk. Ik heb een groot dakraam en als ik dat open zet en ik zet ook de deur open, dan is de lucht binnen no-time vervangen (en dan is het ook direct ijskoud als het buiten erg koud is). Ik zet het raam soms helemaal open als er vervelende gassen bij experimenten vrij komen. Experimenten waar echt wat grotere hoeveelheden giftige gassen bij vrij kunnen komen (bijv. 100 ml chloorgas of nog meer daarvan) doe ik wel, maar die doe ik buiten. Werken met schadelijke oplosmiddelen doe ik ook buiten (denk aan chloroform, dioxaan). Werken met aceton, wasbenzine, methanol, ether en andere dergelijke matig tot minder giftige oplosmiddelen doe ik wel binnen, maar dan met goede ventilatie (raam open). De meeste van mijn experimenten zijn trouwens in waterige oplossing en dan heb je geen last van dampen.
Ik heb geen zuurkast, wel een afzuiging, zoals je die in keukens aantreft. Dit is voor veel experimenten prima te gebruiken, maar echt supergiftige zaken vang je hier niet mee af. Ik doe geen experimenten met gasvormige seleenverbindingen, gasvormige arseenverbindingen, vluchtige kwikverbindingen e.d. Dat is zo giftig, dat vind ik niet verantwoord in een amateursetting. Belangrijk is dat je ook je grenzen kent. Het is en blijft een amateurlab en bepaalde zaken kun je gewoonweg niet doen daarin.

Ik heb nooit last gehad met buren, hoewel ze wel weten van de experimenten die ik doe (ik heb het wel eens laten zien). Ik denk dat het heel simpel is. Zorg dat je op kleine schaal werkt, veroorzaak geen overlast in de buurt. Soms hoor je van mensen die lopen te knallen in hun achtertuin, of die flinke wolken stinkende gassen produceren (bijv. organische amines, veel ammoniak, veel chloor, broom). Ook hier geldt, werken op kleine schaal voorkomt problemen. Een wolkje van 100 ml chloorgas zal echt geen problemen opleveren, als je liters chloorgas produceert en de wind staat verkeerd, dan kan dat vervelend zijn voor de buurt. Niet doen dus, of zeker weten dat je de gassen afvangt (chloorgas bijv. in een oplossing van NaOH).

Verder heb ik in mijn labje een CO2-brandblusser, een flinke pot met droog zand, stromend water en een blusdeken. Met deze middelen heb je altijd wel iets bij de hand waarmee een onverhoopt brandje kan worden geblust. Verdiep je wel even in wat voor soort brand met welk middel geblust moet worden. Ik heb mijn lab nu al 12 jaar en gelukkig heb ik nog nooit iets hoeven blussen.

Als laatste, als er kleine kinderen en/of huisdieren in je huis zijn, zorg dan dat je labje afgesloten is als je er niet bent. Dit is erg belangrijk voor de veiligheid.

Ik heb ondertussen een behoorlijke collectie chemicalien en glaswerk. Vervelende stoffen bewaar ik niet in huis (o.a. 37% HCl, 69% HNO3, Br2, SOCl2, SO2Cl2). Die stoffen bewaar ik in de garage. Mocht er een keer wat fout gaan, dan heb ik liever overlast in de garage dan in huis. Kleine werkvoorraden heb ik in het lab (bijv. 100 ml in een klein flesje terwijl de 1 liter fles in de garage staat). Sowieso heb ik in het lab zelf allemaal kleine werkpotjes en werkflesjes. Voordeel daarvan is dat de voorraad van de chemische stof niet steeds open en dicht moet en op die manier langer goed blijft. Ook als er door een fout iets verontreinigd wordt, dan is niet direct de hele pot verknoeid, maar alleen het kleine potje. Daarnaast is het ook veiliger. Schenken uit een klein flesje van bijv. 25 ml is veiliger, lichter en gemakkelijker dan schenken uit een literfles of 2,5 literfles (dit is het geval bij 37% HCl en 96% H2SO4 in mijn geval).
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1981
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by Wouter » 24 Oct 2014, 10:43

Sinds mijn verhuizing heb ik geen effectief lab meer in/aan huis. Wel heb ik al mijn reagentia en een aantal oplosmiddelen opgeslagen in een grote apothekerskast in een schuurtje in mijn achtertuin. Ik heb in dat schuurtje helaas geen stromend water en elektriciteit, waardoor experimenteren gewoonweg lastig is. Nog altijd heb ik plannen om mijn zolder te verbouwen tot hobbyruimte met onder andere een zuurkast, maar dit is een nogal ingrijpende verbouwing van de huidige situatie en daar heb ik helaas geen tijd voor. Foto's van mijn vroegere labje staan nog wel her en der op dit forum, maar ik zou het nu heel anders aanpakken. Met name omdat mijn interesse bij organische chemie ligt en dit behoeft heel wat andere materialen dan waterige chemie (vonkvrij, sterke afzuiging, liefst keramische of epoxy-ondergrond).

Daarbij moet ik ook zeggen dat sinds ik werk in mijn hobbygebied ik nog weinig thuis hoef te doen. :)
Organisch chemicus

User avatar
Ilmenite
Helium
Posts: 49
Joined: 01 Feb 2013, 16:15
Chemistry interests: Analytical
Location: Hilversum
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by Ilmenite » 24 Oct 2014, 13:17

Dat laatste heb ik ook. Ik heb op m'n werk een 7x7m lab alleen voor mezelf en nog een grote chemicalienopslag en zuurkast.
Ik kan zo nu en dan wat eigen experimenten doen op mijn werk.

Dat voelt alleen niet 100% goed omdat ik chemicalien van de school gebruik voor privé doeleinden en in de baas z'n tijd... vandaar dat ik thuis wat op wil zetten.
Daniëlle, 22 jaar oud, Technisch Onderwijsassistent Scheikunde, achtergrond MLO Analytische Chemie.

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Jullie laboratoria

Post by spidey » 26 Oct 2014, 18:32

Dat je het niet in de baas zijn tijd wilt doen, vind ik heel correct van je. Maar is het niet een idee om je situatie en interesses gewoon voor te leggen? Zolang je geen echt dure stoffen gebruikt, zal het vermoedelijk voor je baas geen probleem zijn. De kans is groot dat hij je interessen en enthousiasme wel kan waarderen en dat jullie er goede afspraken over kunnen maken.

Thuis expreimenteren heeft een paar nadelen.
* Met name ruimte is voor velen in ons dicht bevolkte landje een punt. Voor mij zit een zuurkast er bijvoorbeeld niet in. Daarom moet ik sommige proeven gewoon buiten doen.
* Voor het indampen van zure oplossingen heb ik een mooie oplossing gevonden: de exsiccator. Zure oplossingen droog ik in boven NaOH prills (kost een scheet en drie knikkers bij de bouwmarkt en is behalve flink hygroscopisch meteen de absorber/vernietiger van de zuurdampen).
* Het doen van reacties waarbij zeer giftige gassen vrijkomen is in veel gevallen uitgesloten. Fosgeen, blauwzuur en dergelijke zijn gewoon te giftig om in de thuis setting mee te werken (tenzij je de ruimte + een goede afzuiging hebt).

User avatar
Pyrochemistry
Zwavel
Posts: 547
Joined: 09 Feb 2009, 17:23
Chemistry interests: Organic
Location: Randstedelijk en toch landelijk gelegen.

Re: Jullie laboratoria

Post by Pyrochemistry » 26 Oct 2014, 20:34

Fosgeen, blauwzuur en dergelijke zijn gewoon te giftig om in de thuis setting mee te werken (tenzij je de ruimte + een goede afzuiging hebt).
Dat zijn zelfs stoffen waar ik op het lab al niet graag mee zou willen werken in een goede zuurkast en persoonlijke beveiligingsmiddelen. Er zijn veel mensen die niet moeilijk doen over giftigheid van verbindingen, bijvoorbeeld tributyltin reagentia (Bu3Sn-R) voor Stille koppelingen, deze vind ik ook doodeng, als ik het zou kunnen vermijden doe ik dat ook :p

Broom en hydrazine hydraat vind ik al ECHT op het randje voor thuis, hoewel er hobbyisten zijn die het vertrouwen en er veilig mee kunnen werken buiten een professionele lab omgeving.

Ventilatie is echt belangrijk, veel experimenten doe ik buiten, al helemaal als er nitreuze dampen of chloor bij vrij komt.
Will it work? You only know after the experiment!

Student (M.Sc) Scheikunde

User avatar
woelen
Kobalt
Posts: 1300
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by woelen » 26 Oct 2014, 22:43

Hydrazine hydraat is inderdaad niet iets voor de gemiddelde hobbychemicus. Broom (en ook chloor) vind ik minder problematisch. Reden hiervan is dat de laatste allereerst zeer goede waarschuwingseigenschappen hebben (geur en nogal prikkelend, ook in heel kleine concentraties) en ze zijn geen systemische gifstoffen. Hydrazine is dat wel, daarnaast kan het ook nog eens kanker veroorzaken en daarom is het veel riskanter dan broom of chloor. De geur van hydrazine is zwak, veel zwakker dan van ammonia en ook dat is een reden waarom ik er huiverig voor ben. Ik heb het wel, in de vorm van een zuur chloride en als zuur sulfaat, waardoor het toch redelijk veilig is om er mee te werken. De vrije base maak ik zelden.

Werken met fosgeen in een thuissetting is gewoon idioot. Helaas zijn er mensen die hier wel mee werken en helaas is nog niet zo heel lang geleden hier ook iemand door omgekomen (gebruiker 'myfanwy' van sciencemadness, die gestorven is als gevolg van longoedeem na inademen van fosgeen). Werken met blauwzuur lijkt mij ook niet echt wijs. Sommige mensen ruiken dit niet en dan wordt het wel echt linke soep. Ook werken met H2S is niet geheel risicovrij. Het heeft een sterke geur, maar kan de reukzin verdoven bij hogere concentratie en dan kan het je ongemerkt de das omdoen! Als ik experimenteer en er komt meer dan een paar ml H2S bij vrij, dan doe ik dit ALTIJD buiten en op een dag met aardig wat wind.

De grootste veiligheid echter, die je kunt inbouwen is het werken op microschaal. Ik doe heel veel experimenten op reageerbuisschaal en met hoeveelheden van niet meer dan hooguit een paar honderd mg. Zelfs van supergiftig spul als cyaniden kun je dan niet zo veel in de lucht krijgen dat het gevaarlijk wordt, ook niet in een kleine kamer met matige ventilatie, tenzij je met je neus pal boven de reageerbuis gaat zitten en diep inhaleert.

Ik maak ook sterk onderscheid tussen zgn. systemische gifstoffen en stoffen die giftig zijn omdat ze corrosief zijn of tijdelijk coordinerend aan bepaalde stoffen in je lichaam. De laatste soorten gifstoffen kunnen heel gevaarlijk zijn, maar de effecten ervan zijn direct en bij niet te grote blootstelling (werken op microschaal!) is het herstel ook altijd volledig zonder resteffecten. Systemische gifstoffen daarentegen kunnen langzaam je lichaam kapotmaken, zonder dat je direct iets merkt. Denk aan kwik-verbindingen, lood-verbindingen, diverse organische oplosmiddelen. In de loop van langere tijd kan een hele lage blootstelling toch ernstige problemen veroorzaken, zoals aantasting van je zenuwstelsel, verhoogde kans op kanker, stofwisselingsproblemen. Tegen dit soort gifstoffen biedt werken op microschaal geen bescherming! Het devies is dan simpelweg: werk zo schoon mogelijk en probeer iedere blootstelling aan de stof te voorkomen. Chloor, broom, waterstofsulfide en blauwzuur zijn allemaal "veilig" in die zin dat ze geen langetermijn effecten introduceren in je lichaam. Hier is werken op microschaal dus de beste garantie dat er geen ongelukken mee gebeuren, behalve dan wellicht onaangename luchtjes of prikkelingen in de neus en/of luchtwegen.

Wat ik zelf zeer instructief vond was werken met KMnO4. Dit heb ik in de vorm van een fijn poeder. Ik kwam er achter dat als ik hier wat nonchalant mee werkte, dat ik veel kleine paarse vlekjes kreeg als ik de boel nat maakte. Dit liet heel goed zien hoe gemakkelijk je chemicalien in je leefomgeving kunt krijgen, zonder dat je het merkt. Dit is niet zo erg met KMnO4, maar als je zo iets hebt met bijv. HgCl2, Pb(NO3)2 of As-verbindingen, dan wordt het toch echt een ander verhaal.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Het experimenteren in een thuislab heeft inderdaad zijn beperkingen, maar het heeft ook wel heel leuke kanten. Alles wat je doet heb je zelf in de hand. Je hoeft geen verantwoording af te leggen aan een baas. Zelf zou ik dus prive en werk strict scheiden als ik in de situatie van Ilmenite zou zijn. Dit om gezeur te voorkomen, want dat risico bestaat altijd. Ik werk zelf in de IT, maar doe ook thuis experimenten en ontwikkel thuis ook software en hardware (op dit moment bouw ik een robot waarmee ik experimenten wil doen over beweging, met de natuur als inspiratiebron wat betreft regelsysteem). Dit houd ik ook strict gescheiden van mijn werk, zowel wat tijd betreft als gebruik van apparatuur en onderdelen.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Ilmenite
Helium
Posts: 49
Joined: 01 Feb 2013, 16:15
Chemistry interests: Analytical
Location: Hilversum
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by Ilmenite » 29 Oct 2014, 15:46

spidey wrote:Dat je het niet in de baas zijn tijd wilt doen, vind ik heel correct van je. Maar is het niet een idee om je situatie en interesses gewoon voor te leggen? Zolang je geen echt dure stoffen gebruikt, zal het vermoedelijk voor je baas geen probleem zijn. De kans is groot dat hij je interessen en enthousiasme wel kan waarderen en dat jullie er goede afspraken over kunnen maken.
(...)
Ik heb het gevraagd, en je had gelijk. Ik mag gewoon tussen 16:00 en 19:30u lekker doen waar ik zin in heb(uiteraard wel verstandig en veilig enzo :P).
Woohoo :D
Daniëlle, 22 jaar oud, Technisch Onderwijsassistent Scheikunde, achtergrond MLO Analytische Chemie.

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Jullie laboratoria

Post by spidey » 29 Oct 2014, 22:23

Hé, wat tof om te horen! Mooi dat het heeft gewerkt. Ik ben benieuwd wat je allemaal gaat doen. Succes!

User avatar
Heisenberg
Beryllium
Posts: 77
Joined: 28 May 2014, 18:09
Chemistry interests: Inorganic
Location: Delfgauw

Re: Jullie laboratoria

Post by Heisenberg » 30 Oct 2014, 00:04

Ilmenite wrote:
Ik heb het gevraagd, en je had gelijk. Ik mag gewoon tussen 16:00 en 19:30u lekker doen waar ik zin in heb(uiteraard wel verstandig en veilig enzo :P).
Woohoo :D
Leuk om te horen! Hopelijk heb je beschikking tot een zuurkast (is niet per se nodig, heb ik zelf ook niet, maar is altijd handig :)) en de "leuke" chemicalien, de zuren, logen, zouten etc.
Veel leuke experimenten staan op de website van Woelen, zeker de tijd waard om het te bekijken.
Technically, the glass is always full.
Eigenaar van http://www.chemiewinkel.com.

User avatar
Ilmenite
Helium
Posts: 49
Joined: 01 Feb 2013, 16:15
Chemistry interests: Analytical
Location: Hilversum
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by Ilmenite » 30 Oct 2014, 07:45

Ik heb een zuurkast.
Ik heb een keer met mijn filmcamera door de ruimte gelopen(op mijn eerste werkdag).
https://www.youtube.com/watch?v=9SDE9H4 ... xA98Up-vRw. <- Mocht je interesse hebben hoe het eruit ziet.
Let niet op de zooi, dat was van mijn voorganger. Is inmiddels opgeruimd :)
Daniëlle, 22 jaar oud, Technisch Onderwijsassistent Scheikunde, achtergrond MLO Analytische Chemie.

User avatar
woelen
Kobalt
Posts: 1300
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by woelen » 30 Oct 2014, 09:15

Mooi dat je iets hebt kunnen afspreken met je baas. Positief dat hij je de ruimte geeft. Heel veel bedrijven, scholen, researchinstellingen e.d. geven absoluut geen ruimte voor dit soort zaken, omdat men bang is voor allerlei aansprakelijkheidsproblemen. Als jij een keer echt iets leuks of iets bijzonders hebt gevonden (bijv. een leuke demo, een verrassende reactie), dan zou ik zoiets terugkoppelen naar je baas en hem (of andere ter zake doende personen) iets laten zien.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1981
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Jullie laboratoria

Post by Wouter » 30 Oct 2014, 15:44

Ilmenite wrote:
Ik heb het gevraagd, en je had gelijk. Ik mag gewoon tussen 16:00 en 19:30u lekker doen waar ik zin in heb(uiteraard wel verstandig en veilig enzo :P).
Woohoo :D
Heb je toevallig een zuurkast over? :+
Organisch chemicus

Rutger
Helium
Posts: 44
Joined: 02 Jan 2014, 18:36
Chemistry interests: Inorganic
Location: Groningen

Re: Jullie laboratoria

Post by Rutger » 30 Oct 2014, 21:18

Zuurkasten..

Je kunt in Nederland regelmatig (zeg 10x per jaar) een aanbieding voor een zuurkast tegenkomen.
Meestal zijn het de standaard afmetingen: breedte 1.20 m of 1.50 m, hoogte 2.30 - 2.50 m, al dan niet met motor en sloop-afzuigleidingen. Vaak zien de kasten er vrij goed / als nieuw uit.

Ik heb ze gevonden op marktplaats, ebay, en bij de diverse labmakelaars. Er zijn ook personen/bedrijven die kasten opkopen op een veiling en deze te koop aanbieden. Prijzen variëren van € 300- 1200 en natuurlijk nog veel hoger. Labmakelaars bieden meestal een flink aantal aan. Nadeel van de labmakelaars is dat ze hun courtage berekenen, waardoor prijzen direct flink oplopen, tot 2 a 3x de particuliere vraagprijs. Vaak hebben ze de kasten zelf niet in voorraad. Je kunt natuurlijk ook zelf een kast bouwen, met bijv. keukenonderdelen van marktplaats, of zelf samengesteld --> degelijker constructies.

Voor mij is het nadeel dat bij full-fledged kasten de vloerbelasting flink oploopt. Een volledige kast incl. onderkasten weegt snel 250 kg. Als je op een etage woont, heb je de uitdaging dat je het geheel naar binnen moet laten takelen. Verhuizers vragen €250 - €800, waardoor de kosten flink oplopen.
Daarnaast moet je de kasten zelf komen afbreken en transporteren.

Je hebt ook de kleinere opzetkastjes (o.a. de apothekerkasten van Köttermann). Met name in Duitsland komen veel kasten beschikbaar van beëindigde apotheken, je moet dan op de Duitse ebay gaan zoeken. Een aantal van deze kasten heeft de motor ingebouwd, dat is wel zo handig.

Het hangt dus van je budget, en je beschikbare tijd af....

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests