Droogmiddel

Over de instrumenten en chemicaliën in het chemisch laboratorium.
User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1979
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Droogmiddel

Post by Wouter » 13 Jun 2010, 14:58

Watervrij kopersulfaat is niet zo sterk hygroscopisch. Het is wel een goede indicator of er vocht in de lucht zit.
Organisch chemicus

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Droogmiddel

Post by Z4x » 14 Aug 2010, 20:21

Dit is wel even grappig om te laten zien. Het is een appelmoespot met vochtvreter onderin en daar op een glazen potje met aluminiumsulfaat (wat niet wil meewerken, maar dat ter zijde). Het leuke is dat je kan zien dat het potje op een 'eiland' staat. Misschien niet heel duidelijk, maar zo wordt dus het verdampte water opgenomen door het droogmiddel.
erosie.jpg
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Droogmiddel

Post by Z4x » 01 Nov 2015, 17:41

Het is zo koud in de schuur dat er kristallen ontstaan in een oplossing van calciumchloride, zie foto's hieronder. Dit vond ik zo cool, dat moest ik even delen. 8-)

De kleur van de oplossing is ietwat geel omdat een gedeelte hergebruikt CaCl is.
Ik had toen CaCl in een metalen pan verwarmt. Misschien ook iets te heet geweest... :)

Foto's zijn van onderen gemaakt.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Droogmiddel

Post by woelen » 01 Nov 2015, 20:35

Dit is wel bijzonder. CaCl2 kristalliseert niet bepaald gemakkelijk. Misschien interessant om deze kristallen proberen te drogen. Dat zou kunnen in een apart bakje boven NaOH in een afgesloten potje.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Droogmiddel

Post by Z4x » 13 Nov 2015, 22:34

woelen wrote:Dit is wel bijzonder. CaCl2 kristalliseert niet bepaald gemakkelijk. Misschien interessant om deze kristallen proberen te drogen. Dat zou kunnen in een apart bakje boven NaOH in een afgesloten potje.
Dat was een goed idee, maar ik was een beetje lui en had de appelmoespot gewoon laten staan.
Vandaag vond ik gigantische kristallen in de pot, zie foto's hieronder. Geweldig! :)
De pot was trouwens gewoon dicht en dit was CaCl2 van Bison vochtvreter.
Wel grappig dat de niet geplande experimenten beter gaan dan de geplande.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Droogmiddel

Post by Z4x » 06 Dec 2015, 23:34

Ik had koperacetaat ingedampt in een gesloten bakje met (witte) vochtvreter.
Er was wat koperacetaat gemorst bij de vochtvreter en de vochtvreter werd heel erg fel geel.
Eenmaal de vochtvreter-vloeistof in een beker leek het iets meer fel groen.
Wat veroorzaakt die felle gele kleur?

edit: een 'de' te veel verwijderd
Last edited by Z4x on 07 Dec 2015, 09:34, edited 4 times in total.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Droogmiddel

Post by spidey » 07 Dec 2015, 01:04

Als je koper in oplossing hebt met een hoge chlorideconcentratie, dan krijg je het tetrachlorocupraation. Dat is in oplossing fel geel. Het is als dubbelzout isoleerbaar als je keukenzout en koperchloride samen oplost en laat uitkristalliseren. Ziet er fraai uit :)
Image
Dit is overigens ook een bewijs dat je dubbelzouten echt als aparte scheikundige stoffen met beschouwen en niet slechts als (stoichiometrische) mengsels.

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Droogmiddel

Post by woelen » 07 Dec 2015, 09:29

Hier ben ik het niet helemaal mee eens. Wat jij beschrijft is geen dubbelzout, maar een complex. Bij een complex krijg je echt nieuwe eigenschappen, bij een dubbelzout niet. Je hebt drie soorten "meervoudige" zouten:

- dubbelzouten: Dit zijn nauwkeurig bepaalde mengzouten, waarin de oorsproknkelijke ionen terug te vinden zijn als losse entiteiten. De verhouding van dergelijke ionen is echter wel strak bepaald, omdat deze zouten een kristalstructuur hebben, waarin alle voorkomende ionen precies passen als ze in de juiste verhouding voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn MgCl2.2KCl, KAl(SO4)2.12H2O, KCr(SO4)2.12H2O, Fe(NH4)2(SO4)2.6H2O.
- complexen: In deze zouten combineren ionen tot nieuwe ionen d.m.v. delen van vrije electronenparen. De nieuwe ionen hebben echt andere eigenschappen dan de oorspronkelijke ionen. De door jou genoemde stof is een voorbeeld: Na2[CuCl4] en niet CuCl2.2NaCl. Hierin komen geen losse Cu(2+) ionen en Cl(-) ionen voor, maar zijn deze ionen gebonden als CuCl4(2-). Andere voorbeelden zijn K3[Fe(CN)6], K[BiI4]. Complexen kunnen ook onstaan met neutrale moleculen, zoals [Cu(NH3)4]SO4.H2O.
- vaste oplossingen: Hierin kunnen ionen die qua geometrie heel erg op elkaar lijken in willekeurige verhoudingen voorkomen. Hier is dus geen sprake van een vaste stoichiometrie. Voorbeelden zijn K(ClO4/MnO4), K(Cr/Al)(SO4)2.12H2O, (Fe/Cr)2O3, Na2(CrO4/SO4). Het eerste voorbeeld en tweede voorbeeld zijn heel leuke stoffen, ook om thuis te maken. Je kunt hiermee mooie glasachtige roodpaarse of violette kristallen maken. De notatie A/B staat voor òf ion A op een plek in het kristalrooster òf ion B op een plek in het kristalrooster. Zo kunnen perchloraat en permanganaat ion worden uitgewisseld zonder verandering van kristalvorm. Het zelfde geldt voor Cr(3+) en Al(3+). Door een heel klein beetje MnO4(-) en veel ClO4(-) te nemen kun je dus fraai roze/paars gekleurde kristallen maken. De kleur kun je als continuüm regelen door wijzigen van de verhouding van de ionen in het kristal.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Droogmiddel

Post by spidey » 08 Dec 2015, 00:11

Hmm, ja, je hebt gelijk.
Maar hoe sta je dan tegenover NH4Fe(SO4)2.12H2O? Voor zover mij is verteld wordt dit soort stoffen als het bewijs aangehaald dat dubbelzouten meer zijn dan stoichiometrische mengsels alleen. In oplossing vormt dit geen complexen, maar gewoon de [Fe(H2O)6]3+ clusters die je zonder toevoeging van ammoniumsulfaat ook hebt. Uitgekristalliseerd is echter het spectrum anders en verschijnt er een paarse kleur uit de geelbruine oplossing.

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Droogmiddel

Post by woelen » 08 Dec 2015, 08:57

In de chemie (en in de natuur in het algemeen) is bijna niets helemaal zwart en bijna niets is helemaal wit. Er zijn stoffen, die vooral tot de ene klasse behoren, maar toch ook een beetje tot een andere klasse.

Het NH4Fe(SO4)2.12H2O is niet zo'n best voorbeeld. Oplossingen hiervan zijn geelbruin, maar dat komt door hydrolyse van [Fe(H2O)6](3+). Dit ion is vrijwel kleurloos met een heel vage violette tint. In een oplossing hiervan in water krijg je hydrolyse en ontstaat [Fe(H2O)5(OH)](2+) en dit laatste ion is geelbruin. De hydrolyse kan nog verder gaan, zelfs tot Fe(H2O)3(OH)3 en dan krijg je enige troebeling. Los eens een keer een beetje NH4Fe(SO4)2.12H2O op in 2M HNO3. De oplossing wordt vrijwel kleurloos, omdat je nu alleen maar [Fe(H2O)6](3+) in oplossing hebt.

Een veel beter voorbeeld van een stof die tot een echt grijs gebied hoort is Cs4[SbCl6][SbCl6], welke ionen [SbCl6](-) en [SbCl6](3-) bevat. Deze ionen zijn resp. heel lichtgeel en kleurloos, maar dubbelzouten die beide ionen bevatten zijn intens gekleurd (diepblauw tot zwart). Een oplossing welke beide anionen bevat is ook iets intenser gekleurd dan een oplossing met alleen [SbCl6](-) of alleen [SbCl6](3-), maar in de vaste stoffen met beide ionen is het effect spectaculair. CsSbCl6 is lichtgeel, Cs3SbCl6 is wit, het dubbelzout is heel donkerblauw, vrijwel zwart. De stof Cs4[SbCl6][SbCl6] wordt dubbelzout genoemd, maar er is toch best wel veel interactie tussen de beide anionen, dus het is geen zuiver dubbelzout. Een complex wil ik het ook niet noemen, het zit er ergens tussenin. In oplossing valt het nl. uiteen in losse ionen, al is er ook dan wel een zwakke interactie, welke te zien is aan een lichte intensivering van de kleur van de oplossing.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Pyrochemistry
Zwavel
Posts: 547
Joined: 09 Feb 2009, 17:23
Chemistry interests: Organic
Location: Randstedelijk en toch landelijk gelegen.

Re: Droogmiddel

Post by Pyrochemistry » 10 Dec 2015, 19:59

Maar hoe sta je dan tegenover NH4Fe(SO4)2.12H2O? Voor zover mij is verteld wordt dit soort stoffen als het bewijs aangehaald dat dubbelzouten meer zijn dan stoichiometrische mengsels alleen.
Dat dubbelzouten bestaan is logisch, veel mineralen zijn dubbelzouten. :) NH4Fe(SO4)2.12H2O is een dubbelzout. Een dubbelzout krijg je wanneer een een mengsel van ionen van twee of meer zouten, in stoichiometrische verhouding laat uitkristalliseren, dan ontstaat een andere kristalstructuur met een andere rangschikking, dan de aparte zouten. Een stoichiometrische hoeveelheid van twee zouten oplossen en laten uitkristalliseren hoeft echter niet perse een dubbelzout te geven, als het ene zout bijvoorbeeld slecht oplosbaar is en veel eerder neerslaat. De reden dat NH4Fe(SO4)2.12H2O een dubbelzout is, en geen sulfaat complex, is omdat sulfaat een zeer zwak coordinerende ligand is. Het kristalwater, zit daarentegen wel voor een deel gecoördineerd aan het ijzer. Er zitten maximaal 6 H2O/OH moleculen echt gebonden aan het ijzer (lees covalent). Iets als [Fe(II)(H2O)6](2+) zou dan als ion in het zout zitten inplaats van "kaal" Fe(II). En de NH4+ en sulfaat ionen maken deel uit van het dubbelzout, de overige 6 H2O moleculen zitten verspreid door het kristalrooster. De ionen die wel in het kristalrooster zitten gerangschikt, maar niet als echte ligand aanwezig zijn in de coordinatie "sphere", noemen ze "outer sphere ligands".

CuCl4- is sowieso een complex ion, (met overigens een verstoorde* tetrahedron structuur volgens mijn boek). Als het complex uitkristalliseert, dan is het een complex zout of een complex dubbelzout en zoals Woelen duidelijk maakt, dat kun je niet zeker weten. Die kristallen van jouw kunnen best een een of ander mengsel zijn, of het echt een dubbelzout is kun je niet bewijzen, tenzij iemand dat een keer heeft aangetoond d.m.v. x-ray defractie of massa spec. o.i.d...

@ Woelen: [Cu(NH3)4]SO4.H2O. is niet een neutraal molecuul, maar een complex zout; het Cu(II) ion is feitelijk gebonden aan 4 ammoniak liganden = [Cu(NH3)4](2+). Het sulfaat ion, is slechts aanwezig als outer sphere ion en maakt niet deel uit van het coordinatiecomplex, maar wel het zout. Een goed voorbeeld van een volledig neutraal coordinatiecomplex is Mo(CO)6, daarbij heeft het molybdeen atoom een oxidatiegetal heeft van 0, en heeft dus geen lading. De Jacobsen catalyst (https://en.wikipedia.org/wiki/Jacobsen's_catalyst) is ook een neutraal complex als geheel, want het chloride ion, en de fenolaat groepen zit als ligand vrij stevig (polair covalent) aan het mangaan(III) gebonden.

* Dit heet het Jahn-Teller effect (https://en.wikipedia.org/wiki/Jahn%E2%8 ... ler_effect), CuCl4- is een afgevlakte tetraëder, en lijkt wat meer op een "square planar" complex.

Droogmiddelen right? :P
Will it work? You only know after the experiment!

Student (M.Sc) Scheikunde

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Droogmiddel

Post by woelen » 11 Dec 2015, 09:48

@Pyrochemistry: Ik denk dat ik in mijn post iets onduidelijk was. Ik bedoelde dat NH3 een neutraal molecuul is, wat een complex vormt met Cu(2+). Wat ik wilde zeggen is dat complexen niet altijd uit ionen hoeven te zijn gevormd, complexen kunnen ook uit moleculen en ionen of alleen maar moleculen worden gevormd.

Het complex Mo(CO)6 is een leuk voorbeeld van een complex opgebouwd uit alleen neutrale basisentiteiten (Mo en CO). Nog een ander mooi voorbeeld van een neutraal complex, maar dan opgebouwd uit ionen is VO(acac)2, dit is opgebouwd uit VO(2+) en (acac)(-) ionen. Het complex is neutraal en lost derhalve ook prima op in diverse apolaire oplosmiddelen. Van VO(acac)2 heb ik recentelijk een paar gram gemaakt uit V2O4, verdund H2SO4, NaOH en H(acac). Het is een interessant complex met een fraaie kleur.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1979
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Droogmiddel

Post by Wouter » 11 Dec 2015, 10:35

Jullie mogen deze discussies ook voortzetten in de daarvoor bedoelde subforums hier. :P
Organisch chemicus

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Droogmiddel

Post by Z4x » 11 Dec 2015, 16:36

Bedankt voor de reacties. Helaas lijkt me het "dubbelzout" CaCl-CuAc moeilijk te kristalliseren.
Z4x wrote:Ik had koperacetaat ingedampt in een gesloten bakje met (witte) vochtvreter.
Er was wat koperacetaat gemorst bij de vochtvreter en de vochtvreter werd heel erg fel geel.
Eenmaal de vochtvreter-vloeistof in een beker leek het iets meer fel groen.
Wat veroorzaakt die felle gele kleur?
Toen ik de gesloten bak opende rook de hele garage naar azijnzuur. :P
Is het misschien mogelijk om de azijnzuurconcentratie (van bijvoorbeeld schoonmaakazijn) te verhogen door water weg te halen met vochtvreter?
Misschien is over-destilleren wel handig om ook te doen, want die ene keer (lang geleden) dat ik azijnzuur had over-gedestilleerd bleef er best veel rotzooi achter.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 3 guests