oude literatuur beta-wetenschappen

Boeken, websites en andere bronnen kunnen hier neergezet worden.
energa
Beryllium
Posts: 89
Joined: 15 May 2010, 17:55

oude literatuur beta-wetenschappen

Post by energa » 02 Jun 2010, 09:06

Misschien is het niet iedereen bekend, dus ik vermeld het hierbij: Google heeft een bijzonder bruikbaar programma onder de naam "Google books". Dit is een project waarbij hele bibliotheken gescand worden, die vervolgens op internet komen. Men begint al aan het eind van de 18e eeuw en bestrijkt nu een periode tot ver in de 20ste eeuw. Onder de gescande boeken veel wetenschappelijke literatuur en de beta-afdeling is ruim vertegenwoordigd. Ik hoor de vraag al opkomen:"Wat heb je aan die oude zooi?". Héél veel! Vooral de mensen die in het doen van proeven geïnteresseerd zijn, beschikken voornamelijk over recente gegevens, maar weten misschien niet, dat rond 1860 een fors deel van die proeven al bekend was! En in 1860 was er nog niet veel modern gereedschap. dus werden ze vaak op eenvoudige (om het negatieve "primitieve"te vermijden) manier uitgevoerd.
Ik ben ruim een jaar bezig met af en toe te zoeken en heb nu een bibliotheekje van ruim 50 boeken rond 1850 op mijn harde schijf (als je begint, schaf maar een extra opslagruimte aan)
Enkele voorbeelden? Amerikaans: G. Francis, Chemical experiments, Philadelphia 1850 (ik geef op een andere afdeling een proef uit dit boek die ik niet kende) / Engels: J.H. Pepper, The Boy's Playbook of Science, Londen 1860 (deze titel zou je vandaag de dag ook kunnen gebruiken) / Nederlands: P.J.Campagnes Handboek voor droogisten en apothekersleerlingen , Tiel 1854 ( meer dan 600 bladzijden met de meest interessante beschrijvingen en recepten).
Hoe werk ik:" Google Books" opzoeken en dan "geavanceerd" kiezen. Je krijgt dan een pagina waar je je voorkeur kunt invullen; ik zoek altijd de periode tussen 1845 en 1865 af, omdat voor de jongere werken er nog rechten schijnen te bestaan en Google dan niet het hele werk geeft.
Succes gewenst en voor commentaar houd ik me aanbevolen . . .

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by woelen » 02 Jun 2010, 10:00

Ik zelf heb ook een zwak voor oudere boeken. Ik heb via een antiquair in Groningen oude boeken aangeschaft van rond 1920, waaronder zelfs een boek van de Nobelprijswinnaar Ostwald. Wat vooral interessant is aan dergelijke boeken is dat ze veel meer praktisch en beschrijvend zijn ingesteld dan moderne boeken en dat er vele (ja zeer vele) individuele stoffen worden behandeld. Stoffen worden ook wel als groepen behandeld (bijv. sulfaten in zijn algemeenheid), maar ook heel veel specifieke stoffen en dat maakt het juist interessant, omdat specifieke stoffen ook specifieke eigenschappen hebben, uniek voor die stof en op basis daarvan kan je leuke experimenten doen. Tevens is het zo dat die oudere boeken een ongekende rijkdom aan simpelweg vergeten informatie bevatten (wie kent bijv. tegenwoordig nog het diepgele complex [I.nSO2](-), een complex tussen zwaveldioxide en jodide, maak dit maar eens door KI op te lossen in een sterk aangezuurde sulfiet-oplossing). Vaak is het ook zo dat die oudere boeken gaan over stoffen die ook binnen het bereik van menig hobbychemicus liggen. Moderne boeken gaan vaak over complexen met de meest exotische liganden, die vaak ook nog eens ultralage temperaturen, extreem hoge druk of zeer exotische oplosmiddelen vereisen. Geen chemie waar je als hobbyist nog iets mee kunt.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by Z4x » 02 Jun 2010, 10:03

Volgens mij moet je er wel om denken dat tijdens het maken van die oude boeken weinig bekend was over de gevaren van sommige stoffen.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Gruson
Neon
Posts: 234
Joined: 14 Jan 2009, 16:21

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by Gruson » 02 Jun 2010, 10:15

Ik heb ook een zwak voor oude scheikundeboeken. Mengen en roeren, de eerste druk van Vogel en Holleman's anorganische chemie had ik al langer, en meer recent heb ik ondermeer werken van Fischer (bekend van de Fischer projectie) en van Ludwig Gattermann gevonden.
Ook leuk is een boek uit 1933 over de geschiedenis van de organische chemie voor 1870.
Ook heb ik de eerste 39 delen van "Organic Reactions" in mijn bezit.
De boeken van Fischer en Gattermann heb ik voor 50 euro samen met andere oude scheikundeboeken kunnen overnemen.

Erg tevreden ben ik ook over het boek "Qualitative analysis by spot tests" door F. Feigl. Verschillende methodes om kwalitatief verbindingen aan te tonen, wat handig is als je geen dure apparatuur hebt.
It could be that the purpose of your life is only to serve as a warning to others.

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by woelen » 02 Jun 2010, 12:08

Z4x wrote:Volgens mij moet je er wel om denken dat tijdens het maken van die oude boeken weinig bekend was over de gevaren van sommige stoffen.
In oude boeken staat inderdaad veel minder over de gevaren van bepaalde stoffen en bepaalde experimenten, maar dat vind ik geen probleem. Je hebt ook nog een stuk gezond verstand en voor de gevaren van stoffen kun je altijd nog even een MSDS downloaden of andere Internet-sites bezoeken. Ik gebruik de oude boeken vooral om ideeen op te doen voor leuke syntheses en experimenten. Gevaren beoordeel ik toch altijd zelf.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by spidey » 02 Jun 2010, 14:40

Wat mij is opgevallen in het afgelopen jaar, is dat veel wetenschappijke publicaties (in vaktijdschriften) van voor 1920 ook heel bruikbaar en praktisch zijn. Vorig jaar in het najaar heb ik me veel met molybdaten bezig gehouden. Om te snappen wat er nu echt over bekend is, bleek het vaak handig of nodig te zijn om de originele artikelen te raadplegen. Veel artikelen van rond de 20ste eeuwwisseling zijn heel leesbaar en bruikbaar. Het is wel handig als je duits goed is; in die tijd was de duitse literatuur erg uitgebreid en belangrijk. Maar er is in die tijd ook volop gepubliceerd in het engels.

Hier in Amsterdam kun je voor niet veel geld lid worden van de universiteitsbibliotheek en dan heb je toegang tot een enorme hoeveelheid (chemische) tijdschriften.

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1979
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by Wouter » 02 Jun 2010, 15:30

Hoe ouder, hoe beter toepasbaar op de hobbychemie. Dat merk ik heel vaak. De apparatuur die men begin 20e eeuw gebruikte is regelmatig nog minder geavanceerd dan wat wij in onze garage hebben staan.
Organisch chemicus

energa
Beryllium
Posts: 89
Joined: 15 May 2010, 17:55

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by energa » 02 Jun 2010, 22:06

Met plezier jullie reacties gelezen om te constateren, dat die oude chemici al aardig bij de tijd waren wat praktische kennis betreft. De tip van spidey over de universiteitsbibliotheek is een heel goede. In elke universiteitsstad kun je als nederlands burger lid van de bibliotheek worden: ook jouw belastinggeld zit erin!
Op regenachtige middagen trek ik dus naar het Walhalla van de chemie en vóór dat ik er erg in heb, moet ik al weer weg omdat de zaak gaat sluiten. . . Laatst geraadpleegde tijdschriften: jaargangen van "Chemical Education"; en iedere keer kopieer ik wat gegevens over zouten uit mijn kastje uit "Gmelins Handbuch der anorganischen Chemie", een gigantisch naslagwerk in tientallen delen. Smullen mannen!

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by spidey » 03 Jun 2010, 00:26

Ha, ik herken mijn eigen werkwijze. Gmelin is inderdaad een zeer waardevolle bron, met name de oudere delen. Hier hebben ze ook de nieuwere aanvullingen, waarin bijvoorbeeld beschreven staat waaruit de ionenwisselaars bestaan waarmee Nd van Pr gescheiden wordt: gaat mij boven de pet.

Heb jij een favoriet element of een favoriete groep verbindingen? Gmelin is immers (zo goed als het gaat) per element geordend.

Wat is Chemical Education voor een soort werk?

@wouter: waar ze wel heel ver in waren in die tijd (tov ons hobbychemici) is in gastechniek. Ook in prublicaties van rond 1900 vind je syntheses bij hoge temperaturen in vacuüm. Bijvoorbeeld reacties in een vacuüm getrokken kwartsbuis. Ook wordt er vaker bij wit-gloed gewerkt, dus echt hoge temperaturen. Dat zie ik op onze fora maar weinigen doen.

Lijkt me nog wel eens een echt mooi experiment: een heel sterke reductor maken zonder electrolyse te gebruiken. Zo kun je kalium maken uit kaliumcyanide en lood. Alleen zijn die uitgangsproducten zo allemachtig giftig. En kalium overdestilleren is nou ook niet een alledaagse bezigheid....

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by woelen » 03 Jun 2010, 08:54

Ik denk dat inderdaad die oude chemici best geavanceerde apparatuur hadden, juist op het gebied van hoge temperaturen. Ik denk echter dat er juist ook met die zaken best wel veel ongelukken gebeurden. Het is niet zonder reden dat er maar weinig mensen zijn op een forum als dit, die met witgloeiende apparatuur aan de gang gaan. Brand- en explosiegevaar zijn ontoelaatbaar groot, zeker in een huis- of garagesetting.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

energa
Beryllium
Posts: 89
Joined: 15 May 2010, 17:55

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by energa » 03 Jun 2010, 10:11

Voor spidey: nee, ik heb geen favoriet element meer; vroeger was het het bekende rijtje van chroom, mangaan en kobalt vanwege de mooie kleurtjes. Het tijdschrift: de volledige naam is:" Journal of chemical education" en het is een Amerikaans tijdschrift. Bedoeld voor leraren scheikunde; het heeft een zeer gevarieerde inhoud, maar ook de proefjes komen ruim aan bod. Je moet er de tijd voor nemen want de index is niet altijd duidelijk. Veel van het materiaal is ook te vinden in de vierdelige serie "Chemical Demonstrations", a handbook for teachers of chemistry - door B.Z.Shakhashiri. Peperduur, maar van topkwaliteit. Dus als je nog eens een loterijtje wint. . .

energa
Beryllium
Posts: 89
Joined: 15 May 2010, 17:55

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by energa » 14 Jun 2010, 10:36

Nog even een aanvulling op mijn vorige bericht over de vindplaats van (zeer) oude chemische literatuur: op de site van Science Madness staat ook een afdeling literatuur. Hierin heeft een aantal Amerikaanse collega's meer recente literatuur gekopieerd en op de site gezet. Zéér de moeite waard - bij voorbeeld de twee dikke delen van Bauer over preparatieve chemie, waarin de gekste stofjes zijn te vinden. Zelfs het basisboek van Davis over explosieve stoffen - inmiddels wat verouderd, maar voor een beginner nog heel bruikbaar ( nee, ik bedoel niet dat je ze moet gaan maken).
Misschien bij velen bekend, maar misschien ook niet. . .

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by Z4x » 14 Jun 2010, 11:34

Ziet er goed uit die webpagina. :)

De link: http://library.sciencemadness.org/library/index.html.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

energa
Beryllium
Posts: 89
Joined: 15 May 2010, 17:55

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by energa » 22 Aug 2010, 13:29

Voor de volledigheid: Google Books gaat ook de collectie van de Koninklijke Bibliotheek integraal scannen. De KB heeft de grootste verzameling in Nederland uitgegeven boeken; een van de oorzaken was, dat in de 19de eeuw van ieder in Nederland gedrukt boek automatisch een exemplaar naar het hof in Den Haag ging (letterlijk dus: de Koninklijke bibliotheek). Ik trof eens in een museumbibliotheek een hele rij boeken aan met het koninklijke stempel voorin, maar de bladzijden waren nog niet losgesneden. . .( de koning had niet zoveel tijd, denk ik).
Maar goed, daar zitten ook veel scheikundeboeken bij en zeker de Nederlandse vertaling van het standaardwerk van Berzelius in 7 delen. Ik houd het in de gaten!

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: oude literatuur beta-wetenschappen

Post by spidey » 23 Aug 2010, 22:52

Leermij: het standaardwerk van Berzelius? Ik ben benieuwd.

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest