Het blaaspijpje (alcoholtest)

Alleen uitgevoerde en volledig uitgewerkte experimenten mogen hier geplaatst worden. Voor de discussies over de betreffende experimenten, zie "Discussies over experimenten".
Forum rules
Voordat je een experiment plaatst, lees dan de regels voor dit forum.
Post Reply
User avatar
Zoetepasweiden
Stikstof
Posts: 163
Joined: 11 May 2010, 19:52
Chemistry interests: Overall
Location: Groningen
Contact:

Het blaaspijpje (alcoholtest)

Post by Zoetepasweiden » 13 Mar 2013, 14:55

Titel:
Het blaaspijpje.

Inleiding:
Om te kunnen vaststellen of iemand (kortgeleden) alcohol heeft genuttigd, wordt (werd?) gebruik gemaakt van een blaaspijpje. In zo'n blaaspijpje zit een (oranjekleurig) reagens op alcohol. Als er alcohol in de door de proefpersoon uitgeademde lucht aanwezig is, verkleurt dat reagens van oranje naar grijsgroen.

Moeilijkheidsgraad:
Gemakkelijk uit te voeren, MAAR... pas op met kaliumdichromaat!

Deelgebied:
Zowel organische als anorganische chemie.

Benodigdheden:
- Cilinderglas of grote reageerbuis;
- Met zwavelzuur aangezuurde oplossing van kaliumdichromaat;
- Gips;
- Verdunde ethanol;
- Enkele bekerglazen;
- Theelepeltje.
- Laboratoriumjas en veiligheidsbril.

Veiligheid:
- Chroom (VI)-verbindingen zijn zeer ongezond, vooral bij inademing. Voorkom vorming van aerosol en blaas dus niet in het cilinderglas!!!!!
- Draag laboratoriumjas en veiligheidsbril. Bij het aanzuren van de kaliumdichromaatoplossing worden bovendien latex handschoentjes aanbevolen.

Uitvoering:
In het cilinderglas wordt een met zwavelzuur aangezuurde oplossing van kaliumdichromaat geschonken. Aan die oplossing wordt een schepje gips toegevoegd. Het geheel wordt goed geschud.
Mede omdat het niet veilig is om over dit mengsel heen te blazen (zie bovenstaande waarschuwing) wordt wat verdunde alcohol (ethanol) bij het mengsel gegoten.

Filmpje:

Youtube


Waarnemingen:
Na het toevoegen van de ethanol verkleurt het mengsel in het cilinderglas langzaam van oranje naar grijsgroen.

Uitleg
Wat gebeurt er nou eigenlijk in het "blaaspijpje"?
Het komt erop neer dat het oranje kaliumdichromaat onder invloed van alcohol wordt omgezet in grijsgroen chroomsulfaat. Deze reactie kan echter alleen in een zuur milieu plaatsvinden, vandaar dat de kaliumdichromaatoplossing dient te worden aangezuurd. Als de oplossing niet wordt aangezuurd, gebeurt er namelijk helemaal niets! Het gips doet verder niet mee aan de reactie, maar maakt het mengsel wat stroperiger. Bij de reactie van kaliumdichromaat met ethanol ontstaan behalve chroomsulfaat ook nog kaliumsulfaat, water en --uiteindelijk- azijnzuur (tussenproduct is ethanal, dit is duidelijk te ruiken).

Reactieschema:
Kaliumdichromaat + zwavelzuur + ethanol ("alcohol") geeft chroomsulfaat + kaliumsulfaat + water + azijnzuur.

Reactievergelijking: 2 K2Cr2O7 + H2SO4 + 3 C2H5OH geeft 2 Cr(SO4)3 + 2 K2SO4 + 11 H2O + 3 CH3COOH.

Discussietopic:
http://www.amateurchemie.nl/viewtopic.php?f=21&t=1404.

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: Google Adsense [Bot] and 2 guests