Page 1 of 1

Het aantonen van fluoride-ionen

Posted: 19 May 2010, 10:14
by Zoetepasweiden
Inleiding:
Dit is altijd een van mijn favoriete practica geweest, helaas is er op het Internet weinig informatie over te vinden. Het gaat om het aantonen van fluoride-ionen in een oplossing (of in fluoridetandpasta).

Deelgebied:
Anorganische chemie.

Moeilijkheidsgraad:
Indien de benodigde chemicaliën (al dan niet in oplossing) voorhanden zijn, is deze proef gemakkelijk uitvoerbaar.

Tijdsbestek:
Indien goed voorbereid: minder dan een minuut (zie bijgevoegd filmpje).

Veiligheid:
- Rhodaniden zijn niet gezond;
- IJzer(III)chloride is sterk smettend (en bovendien corrosief);
- Fluoriden zijn giftig en mogen -ook in oplossing- NIMMER in een glazen verpakking worden bewaard;
- Het afval bevat vrije rhodanide-ionen en mag daarom niet zomaar door de gootsteen worden gespoeld. Het hoort thuis in de logen- en cyanidencontainer.

Uitvoering:
Als fluoride-indicator dient een oplossing waarin vrije FeSCN 2+ -ionen voorkomen. Die oplossing wordt gemaakt door een oplossing van kaliumrhodanide (KSCN) bij een oplossing van rood bloedloogzout, K3[Fe(CN)6], te voegen en vervolgens wat ijzer(III)chloride-oplossing (FeCl3) aan het ontstane mengsel toe te voegen.

Het FeSCN 2+ -ion geeft de oplossing een bordeauxrode kleur. Als er F-(aq) aan de oplossing wordt toegevoegd, slaat die kleur om naar lichtgeel.

Filmpje:

Youtube




Hier volgt de volledige omschrijving van de proef:

"Zoetepasweiden — 31 maart 2010 —
Aan veel tandpasta's wordt fluoride toegevoegd. In sommige gebieden in ons land werd zelfs fluoride aan het drinkwater toegevoegd (thans is dat verboden). Met dit proefje kun je nagaan of er fluoride in je tandpasta of het drinkwater aanwezig is.

Benodigdheden:
1. Een oplossing van kaliumrhodanide, KSCN;
2. Een oplossing van rood bloedloogzout, K3[Fe(CN)6];
3. Een oplossing van ijzer(III)chloride, FeCl3;
4. Een testoplossing van natriumfluoride, NaF.
De concentratie van alle oplossingen bedraagt 0,1M.

Om fluoride aan te tonen, heb je een FeSCN2+ (aq)-ionen nodig. Die oplossing kun je als volgt verkrijgen:

1. Voeg de kaliumrhodanide-oplossing bij de oplossing van rood bloedloogzout;
2. Voeg aan het aldus ontstane mengsel een beetje ijzer(III)chloride-oplossing toe. Als het goed is, ontstaat er een bordeauxrode oplossing (die vroeger in films als kunstbloed gebruikt werd). De FeSCN2+(aq)-ionen zorgen voor de bordeauxrode kleur.

Voeg nu wat testoplossing (0,1 M NaF) toe. Als het goed is, verkleurt de oplossing van bordeauxrood naar lichtgeel.

Als de ontstane oplossing lichtgeel wordt, is er fluoride aanwezig, anders niet.

Wat gebeurt er nu eigenlijk?
Reactie 1:
Fe3+(aq) uit het ijzer(III)chloride reageert met SCN-(aq) uit het kaliumrhodanide. Er ontstaat dan FeSCN2+(aq). Dit ion geeft de oplossing een bordeauxrode kleur.

Reactie2:
FeSCN2+(aq) reageert met het fluoride-ion (uit de testoplossing) tot [FeF6] 3- (aq). Dit ion geeft de oplossing een lichtgele kleur.

Vergelijking:
[FeSCN2]+(aq) + 6F-(aq) geeft [FeF6] 3-(aq) + [SCN]-(aq)."


Discussie en opmerkingen