Water, pentaan en... natrium!

Alleen uitgevoerde en volledig uitgewerkte experimenten mogen hier geplaatst worden. Voor de discussies over de betreffende experimenten, zie "Discussies over experimenten".
Forum rules
Voordat je een experiment plaatst, lees dan de regels voor dit forum.
Post Reply
User avatar
Zoetepasweiden
Stikstof
Posts: 163
Joined: 11 May 2010, 19:52
Chemistry interests: Overall
Location: Groningen
Contact:

Water, pentaan en... natrium!

Post by Zoetepasweiden » 30 May 2010, 17:56

Titel:
Pentaan, water en... natrium!

Inleiding:
Het metaal natrium is zeer licht ontvlambaar (zeker als het in contact komt met water of vocht), pentaan brandt ook erg gemakkelijk. Toch is er geen vuur te zien als beide stoffen in de juiste volgorde bij elkaar worden gevoegd.

Moeilijkheidsgraad:
De proef zelf is vrij eenvoudig uit te voeren, maar toch vrij gevaarlijk. Lees daarom eerst de veiligheidsmaatregelen door (zie de tekst onder het kopje "Veiligheid").

Deelgebieden:
Zowel organische als anorganische chemie.

Tijdsbestek:
Indien goed voorbereid: enkele minuten.

Gebruikte materialen en chemicaliën:
- VUURVASTE reageerbuis;
- Statief, moffel en klem;
- Grote pincet;
- Roestvrijstalen mesje + tegeltje om het natrium op te snijden;
- Keukenpapier;
- (Liefst gedestilleerd) water;
- Pentaan;
- Fenolftaleïne-oplossing (in (m)ethanol);
- Een klein, VERS AANGESNEDEN stukje natrium.

Veiligheid:
- Deze proef dient in een ZUURKAST te worden uitgevoerd (afzuiging aan).
- Pentaan is licht ontvlambaar, de fenolftaleïne-oplossing in (m)ethanol ook.
- Vermijd ELK ongewenst contact tussen natrium en vocht. Het metaal natrium mag niet met de handen worden aangepakt, ook niet indien er handschoenen gedragen worden. Gebruik dus te allen tijde de pincet!!!
- Natrium wordt onder olie bewaard, na het afsnijden van het benodigde stukje dient het overige metaal direct weer in de olie terug te worden gelegd (voorraadvat daarna goed afsluiten).
- De proef dient in een vaste volgorde te worden uitgevoerd (zie hieronder). Wordt die volgorde niet aangehouden, dan kunnen er lelijke ongelukken gebeuren!

Werkwijze:
1. Een zeer brede, VUURVASTE buis wordt vastgeklemd, daarna wordt er een beetje (gedestilleerd) water in geschonken.
2. Aan het water wordt wat fenolftaleïne-oplossing toegevoegd, daarna wordt de buis goed geschud. Het kan zijn dat de inhoud van de buis vertroebelt, dit is echter maar van tijdelijke aard.
3. Op het water/fenolftaleïnemengsel wordt een flinke laag pentaan geschonken. Pentaan en water mengen niet met elkaar, er moet nu een duidelijke vloeistofscheiding te zien zijn (zo niet, wacht dan even).
4. Een stuk natruim wordt uit de voorraadpot gehaald (pincet gebruiken) en op een geglazuurd tegeltje gelegd. Met een KURKDROOG mes wordt er een klein stukje van het natrium afgesneden. Het afgesneden stukje metaal mag niet veel groter zijn dan een rijstkorrel. Het overige natrium gaat weer in de voorraadpot (deksel sluiten).
5. Pak het afgesneden stukje natrium met de pincet beet en laat het in de buis vallen.
6. Sluit het schuifraam van de zuurkast.
7. Kijk wat er gebeurt en laat het natrium geheel uitreageren alvorens je de buis leeggooit (pentaan hoort in het afvalvat voor ongehalogeneerde oplosmiddelen).

Resultaten:
Je ziet dat het natrium na korte of langere tijd in het pentaan heen en weer gaat bewegen. Verder kleurt de fenolftaleïneoplossing langzaam roze.

-EDIT- Filmpje verwijderd. Benieuwd naar de reden? Stuur me gerust een persoonlijk bericht!

Discussieer hier verder over dit experiment:
http://www.amateurchemie.nl/viewtopic.php?f=21&t=491.

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests