Kristallen algemeen

Alles over kristallen en de wetenschappen daaromheen.
Post Reply
spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Kristallen algemeen

Post by spidey » 28 Jan 2009, 14:07

Onlangs heb ik mijn jeugd-proevenboek "Scheikunde Thuis" van H.L Heys op marktplaats gekocht. Dit boek bevat een hoofdstukje over het maken van grote kristallen. Dit heb ik altijd prachtig gevonden en ik vind het ook nog prachtig.
In het boek wordt een aantal stoffen genoemd die kristallen geven die onder een normale atmosfeer bewaarbaar zijn, zonder dat ze na verloop van tijd verweren. Voorbeelden hiervan zijn aluin, chroomaluin, Mohr's zout (Ammonium ijzer(II)sulfaat) en koperammoniumsulfaat. Verder weet ik dat ook de beide kaliumhexacyonoferraten mooie en stabiele kristallen vormen.

Mijn vraag is of iemand nog meer stoffen weet die:

1. een anorganische verbinding zijn;
2. oplosbaar zijn in een gemakkelijk hanteerbaar oplosmiddel, zoals water of acohol (niet erg giftig). Vloeibare gassen zijn nou eenmaal ongeschikt voor dit soort experimenten, maar mogelijk zijn sommige organische middelen wel geschikt als oplosmiddel;
3. stabiel zijn, dus die niet reageren met een normale atmosfeer of kristalwater verliezen of reageren met vocht of CO2 uit de lucht of sublimeren, etc.;
4. redelijk gemakkelijk kristallen vormen;
5. liefst een fraaie kleur hebben of een bijzondere kristalvorm.

Weet iemand welke stoffen als dodecaeder uitkristalliseren? Ik weet dat er sommige mineralen zijn die dit doen, maar welke?

Jor
Zwavel
Posts: 562
Joined: 13 Jan 2009, 00:20
Chemistry interests: --------------
Contact:

Re: Stabiele kristallen

Post by Jor » 28 Jan 2009, 14:52

Je bent kopersulfaat vergeten. Hier kun je hele mooie kristallen mee maken.

Kijk ook een op deze site, ergens beneden. Daar staan foto's van allerlei kristallen en hoe je ze maakt:
http://www.waynesthisandthat.com/crystals.htm

Dit is ook een project voor mij binnenkort, ik wil een mooi aluin/chroomaluin kristal maken, en evt een kopersulfaat kristal.

Kijk ook eens hier:

http://sciencemadness.org/talk/viewthre ... 29&action=

De kopersulfaat-kristallen door chemoleo zijn werkelijk prachtig!

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1978
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Stabiele kristallen

Post by Wouter » 28 Jan 2009, 15:03

Kopersulfaat-kristallen worden aan de lucht dof door het verlies van kristalwater. Uiteindelijk vergruist de buitenlaag zelfs, omdat de kristalstructuur verloren gaat. Het gebeurt niet snel, maar ik heb het bij mijn eigen kristallen mogen aanschouwen.
Het is dus de vraag: Wanneer is een kristal stabiel?

Dodecahedrische kristallen lijken me erg speciaal.
Organisch chemicus

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Stabiele kristallen

Post by spidey » 28 Jan 2009, 18:53

Jor, bedankt voor de links. Inderdaad interessante sites.
Ik lees er niet direct veel over andere stoffen die gunstig zijn om te kristalliseren, behalve de koperverbindingen dan, maar wel interessant. Zeker die superkristallen van chemoleo (scheikundeleeuw :D) .
Phantom, ik denk dat het met de kopersulfaatkristallen wel meevalt als je ze in een potje bewaart. Ik heb dit weekend perfect uitziende kopersulfaatkristallen in een pot gevonden die er al meer dan 15 jaar in zitten. Dit is een normaal potje, niks bijzonders. Ze hebben heel wat kou en warmte doorstaan, dus blijkbaar is temperatuur niet de boosdoener, eerder de samenstelling van de atmosfeer waarin ze zich bevinden. Is bij jou de omgeving erg droog?

User avatar
Gruson
Neon
Posts: 234
Joined: 14 Jan 2009, 16:21

Re: Stabiele kristallen

Post by Gruson » 28 Jan 2009, 19:26

Mocht je tevreden zijn met de grote van de tevreden kristallen kun je ze inspuiten met blanke lak, dat gaat corrosie ook tegen. Ik had mooie koperacetaatkristallen, maar die zijn ook dof geworden omdat ik ze niet beschermd had.
It could be that the purpose of your life is only to serve as a warning to others.

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1978
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: Stabiele kristallen

Post by Wouter » 28 Jan 2009, 20:09

spidey wrote:Jor, bedankt voor de links. Inderdaad interessante sites.
Ik lees er niet direct veel over andere stoffen die gunstig zijn om te kristalliseren, behalve de koperverbindingen dan, maar wel interessant. Zeker die superkristallen van chemoleo (scheikundeleeuw :D) .
Phantom, ik denk dat het met de kopersulfaatkristallen wel meevalt als je ze in een potje bewaart. Ik heb dit weekend perfect uitziende kopersulfaatkristallen in een pot gevonden die er al meer dan 15 jaar in zitten. Dit is een normaal potje, niks bijzonders. Ze hebben heel wat kou en warmte doorstaan, dus blijkbaar is temperatuur niet de boosdoener, eerder de samenstelling van de atmosfeer waarin ze zich bevinden. Is bij jou de omgeving erg droog?
Mijn kristallen zaten niet in een potje, ze lagen zelfs aan de blote lucht. In een luchtdicht potje blijven ze, zeker met nog wat vergruist kopersulfaat eromheen, erg mooi.

Als je "verse" kristallen verft met kleurloze nagellak blijven ze ook mooi. Helaas verlies je de scherpe randen van het kristal, dus alleen goed toepasbaar op de wat grotere kristallen. Met een spuitbus blanke lak heb ik het nog niet geprobeerd, krijg je daar een mooi oppervlak van?
Organisch chemicus

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1298
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: Stabiele kristallen

Post by woelen » 28 Jan 2009, 22:55

Kaliumdichromaat vormt ook heel fraaie kristallen met een zeer fraaie kleur. Deze stof is echter wel erg giftig (irriterend, maar groter probleem is dat het carcinogeen is).
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Stabiele kristallen

Post by Z4x » 22 Sep 2009, 23:25

Die blauwe kristallen zijn erg mooi. :D

Kan je die trouwens gewoon beetpakken (zonder lak)?

Ik bedoel, zijn ze ook giftig ofzo?

Misschien probeer ik wel een suiker kristal, lekker cheap. :P

edit: ik heb nog wat koperacetaat, kan je daar ook een kristal meemaken? (en veilig)
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

Rowald
Stikstof
Posts: 155
Joined: 28 Jan 2009, 12:52
Chemistry interests: Inorganic
Location: Vlaams-Brabant

Re: Stabiele kristallen

Post by Rowald » 23 Sep 2009, 13:05

Z4x wrote:Die blauwe kristallen zijn erg mooi. :D

Kan je die trouwens gewoon beetpakken (zonder lak)?

Ik bedoel, zijn ze ook giftig ofzo?
De blauwe kristallen van kopersulfaat bedoel je waarschijnlijk? Deze zijn, voor zover ik weet, niet erg giftig. Maar ik zou het toch niet als alternatief voor keukenzout gebruiken bv.

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Stabiele kristallen

Post by Z4x » 23 Sep 2009, 15:37

Met keukenzout kan je toch ook kristallen maken?

Mij lijkt zo'n kopersulfaat kristal wel mooi om te hebben.

"The beautiful glow!" :D

Image
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

Rowald
Stikstof
Posts: 155
Joined: 28 Jan 2009, 12:52
Chemistry interests: Inorganic
Location: Vlaams-Brabant

Re: Stabiele kristallen

Post by Rowald » 23 Sep 2009, 17:06

Je hebt me blijkbaar verkeerd begrepen. Je kan uiteraard kristallen maken met keukenzout. Maar ik bedoelde dat kopersulfaat in lichte mate giftig is, en je het dus niet op je eten moeten strooien (vandaar het "alternatief voor keukenzout") ;)

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Stabiele kristallen

Post by Z4x » 24 Sep 2009, 12:08

Rowald wrote:Je hebt me blijkbaar verkeerd begrepen. Je kan uiteraard kristallen maken met keukenzout. Maar ik bedoelde dat kopersulfaat in lichte mate giftig is, en je het dus niet op je eten moeten strooien (vandaar het "alternatief voor keukenzout") ;)
Oh zooooo, dus het is helemaal niet zo erg giftig. :) Desnoods er een beetje lak omheen en je kan het rustig op je nachtkastje leggen. :P (ledje erin en "Tadaaa")

edit: Het vormen van het kristal komt doordat het water verdampt? Als je dit versneld door het water te verwarmen, werkt het dan ook nog of?
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Stabiele kristallen

Post by spidey » 24 Sep 2009, 17:00

Z4x wrote:(...)edit: Het vormen van het kristal komt doordat het water verdampt? Als je dit versneld door het water te verwarmen, werkt het dan ook nog of?
Zouten zijn maar beperkt oplosbaar in een oplosmiddel. Als de hoeveelheid oplosmiddel afneemt (door verdamping), dan ontstaan er kristallen. De oplossing is dan verzadigd geworden.
Om het meteen even ingewikkeld te maken -- sommige stoffen staan oververzadiging toe. Dit is een metastabiele toestand, waarbij toch alles in oplossing blijft. Er kan dan plotseling kristalvorming optreden door bijvoorbeeld een schok of door toevoegen van een kristallisatiekern. Natriumthiosulfaat is denk ik het bekendste voorbeeld, maar ook zeldzame aardzouten staan gemakkelijk oververzadiging toe (zie ook mijn experiment over praseodymiumsulfaat).

Normaal gesproken heb je bij verwarmen twee effecten:
1. verhoogde (normaal gesproken) oplosbaarheid van je zout door toename van de temperatuur
2. versnelde verdamping door hogere temperatuur

Om mooie kristallen te krijgen, met scherpe hoeken, is het belangrijk dat je groeikristal niet in de oplossing zit als je verwarmt. Zorg dat je oplossing verzadigd is als je je groeikristal erin hangt/legt.

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1596
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: Stabiele kristallen

Post by Z4x » 24 Sep 2009, 17:03

Wat dan als ik een zout neem die oplost in ethanol/alcohol? Dat verdampt nog sneller... :)

Moet je het niet naast je bed zetten... haha
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

spidey
Kobalt
Posts: 1367
Joined: 16 Jan 2009, 23:58
Chemistry interests: Inorganic
Location: Amsterdam

Re: Stabiele kristallen

Post by spidey » 24 Sep 2009, 17:12

Klopt.
Alleen lossen de meeste zouten heel wat beter op in water dan in alcohol.
Bovendien stinkt alcohol en is het zeker 10 keer zo duur als water. :|

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest