pH indicatoren uit de tuin

Alles over koolstofchemie, de verbindingen, naamgeving etc. Denk hierbij aan alkanen, alkenen, amines, alcoholen etc.
User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1589
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

pH indicatoren uit de tuin

Post by Z4x » 09 Aug 2010, 19:16

Laat ik ook wat (simpele) organische chemie doen. :P

Paar pH kleuren uit de tuin met foto's hieronder. Misschien dat jullie nog beter kunnen? :o

vlinderstruik.jpg
vlinderstruik_kleur.jpg
vlinderstruik_kleur.jpg (29.64 KiB) Viewed 5154 times
Vlinderstruik. De bloemen met stukje groen tak (belangrijk!). Links is zuur, rechts is base.

bessen.jpg
bessen_kleur.jpg
bessen_kleur.jpg (33.02 KiB) Viewed 5154 times
Een of ander rode bessen boompje in de tuin. Links is normale kleur. Dat is roze, vet grappig. Rechts is base.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1963
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Wouter » 09 Aug 2010, 19:23

Hoe heb je de kleurstoffen er uit gehaald?

OFFTOPIC:
Edit: Ik heb je titel even aangepast, het zijn pH-indicatoren, geen pH-kleuren ;)

Organisch chemicus

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1589
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Z4x » 09 Aug 2010, 19:29

Best simpel hoor. De bessen of bloemen in een klein glazen potje, bodem warm water, dan wat plat drukken (of kapot knippen), in de magnetron tot koken, nog een keer plat drukken en klaar. Mogelijk nog door een keukenpapiertje voor snel filteren.

Ik deed als eerst de rode bessen boom en had de hele tijd in gedachte van "nou, dit niet wordt niks, er zit haast geen sap in en ze lijken niet rijp ofzo". Na de magnetron rit zag het er geel/oranje uit en na filteren kreeg het "ineens" de roze kleur. Geweldig, haha. Beetje ammonia erbij en het werd nog geel ook. :D

Ik heb ook nog paar witten bloemen geprobeerd, er gebeurde niet zo veel, maar bij base gaven deze erg fel geel.

OFFTOPIC:
Edit: Ik heb je titel even aangepast, het zijn pH-indicatoren, geen pH-kleuren ;)

Ik vind het best, maar het ging mij meer om de kleuren dan als indicator te gebruiken. :P
[/size]
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1271
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by woelen » 09 Aug 2010, 21:40

Ik vond de titel 'pH kleuren' eigenlijk wel beter. Deze stoffen zijn geen echte indicatoren, daarvoor is hun kleur niet intens genoeg. Stoffen als fenolftaleine en broomcresol groen hebben de eigenschap dat zeer kleine hoeveelheden al een intense kleur geven. Dat is naast de pH-gevoeligheid een belangrijke eigenschap, want je wilt dat de indicator als 'meetinstrument' weinig of geen invloed heeft op je reactiemengsel (behalve dan de kleur). Met deze extracten is dat niet het geval, je hebt flink wat milliliters nodig om een duidelijke kleur te krijgen, vooral met die bessen.

Dit is echter wel interessant om te doen. Ik heb het zelf ook wel eens gedaan. Nog een paar leuke planten om dit mee te doen zijn:
- bloemen van petunia's (vooral de donker paarse zijn heel geschikt)
- bloemen van hortensia's (blauw en roze)
- rode kool (echt heel leuk, daar heb ik een webpagina over geschreven)
- diverse rozen (rood, roze, geel)

Een soortgelijk iets kun je ook proberen met de kleurstof uit viltstiften. Vele hiervan zijn ook pH-gevoelig.

Een ander leuk iets wat je kunt doen is papier-chromatografie van diverse kleurstoffen. Trek bijv. een streep met een viltstift over filterpapier en steek dat papier vervolgens in wat water aan de rand zodat water wordt opgezogen. Je zult zien dat de kleur van de viltstiftstreep uirt elkaar wordt getrokken tot verschillende kleuren. De ene kleur wordt nl. sneller meegenomen door het water dan de andere. Dit zelfde kun je ook doen met geconcentreerd bloemensap. Helemaal leuk wordt het als je dan vervolgens deze proef herhaalt met basische oplossing en met zure oplossing.

Image

Kijk maar eens naar dit filmpje om een idee te krijgen: http://www.youtube.com/watch?v=IRZ4lHEe1DI.
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1963
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Wouter » 09 Aug 2010, 21:53

OFFTOPIC:
Echter, pH-kleuren bestaan niet. Als de kleur verandert onder invloed van een pH, dan noemen we dat een pH-indicator. Het kan ook "Natuurlijke kleurstoffen" heten, natuurlijk, zodat je vrij staat van pH.

Vrijwel alle kleurstoffen die je vindt in de natuur zijn bruikbaar hiervoor. De ene kleurstof beter dan de andere, uiteraard.
Organisch chemicus

User avatar
Zoetepasweiden
Stikstof
Posts: 163
Joined: 11 May 2010, 19:52
Chemistry interests: Overall
Location: Groningen
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Zoetepasweiden » 10 Aug 2010, 09:26

Z4x wrote:Een of ander rode bessen boompje in de tuin.
Da's een lijsterbes, Z4x.

Leuk initiatief trouwens!

User avatar
Zoetepasweiden
Stikstof
Posts: 163
Joined: 11 May 2010, 19:52
Chemistry interests: Overall
Location: Groningen
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Zoetepasweiden » 10 Aug 2010, 20:48

Rosébier van Hoegaarden bevat naar verluidt echt frambozensap. Omdat ik wist dat frambozensap óók kan als pH-indicator dienst kan doen, besloot ik maar eens de proef op de som te nemen. Zie bijgevoegde foto's.

Conclusie: Rosébier van Hoegaarden is een prima pH-indicator (ofschoon het goedje zelf licht zuur is).

Overigens zijn niet alle rosébieren geschikt als pH-indicator. Aan sommige rosébiersoorten worden namelijk (kunstmatige) kleurstoffen toegevoegd. Deze kleurstoffen zijn vaak stabiel. Dit betekent dat zij niet verkleuren onder invloed van de pH van hun milieu.
Attachments
Rosébier naturel.JPG
Rosébier naturel
Rosébier met azijnzuur.JPG
Rosébier met azijnzuur
Rosébier met soda.JPG
Rosébier met soda

User avatar
Wouter
Krypton
Posts: 1963
Joined: 02 Aug 2008, 01:47
Chemistry interests: Organic
Location: Groesbeek, Gelderland
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Wouter » 10 Aug 2010, 22:31

Drankmisbruik! :(
Organisch chemicus

User avatar
woelen
IJzer
Posts: 1271
Joined: 13 Jan 2009, 20:05
Chemistry interests: --------------
Location: Groningen
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by woelen » 10 Aug 2010, 22:38

Ik wil hier toch wel even een opmerking plaatsen. Zoals altijd beveel ik altijd aan om zoveel mogelijk op microschaal te werken en reageerbuisjes te gebruiken i.p.v. bekers. Op deze manier is een volle fles met een kostbaar reagens gebruikt, terwijl dat anders probleemloos opgevangen had kunnen worden in de trechter des genots.

Ondanks deze schoonheidsfout toch een complimentje voor het leuke idee om dit specifieke reagens als pH-indicator toe te passen :D
The art of wondering makes life worth living...
Want to wonder? http://www.oelen.net/science

User avatar
Zoetepasweiden
Stikstof
Posts: 163
Joined: 11 May 2010, 19:52
Chemistry interests: Overall
Location: Groningen
Contact:

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Zoetepasweiden » 11 Aug 2010, 07:16

Wouter wrote:Drankmisbruik! :(
Sterker nog, ik heb het rosébier speciaal voor deze proef aangeschaft (drinken doe ik het toch niet)!

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1589
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Z4x » 13 Aug 2010, 20:37

boompje.jpg
Van deze rode/paarse Aziatische boom heb ik de bladeren gekookt en de kleur, die rood/paars/roze is, gebruikt. Er zijn wel meer bomen die deze rode/paarse kleur hebben.

kleur.jpg
kleur.jpg (84.97 KiB) Viewed 5138 times
Links is in zuur, midden is normaal (in het "echt" is het meer paars) en rechts is met base (ammonia).

Het lijkt qua kleuren veel op de vlinderstruik. Het zal best wel eens om dezelfde stof kunnen gaan. Iemand een idee welke? Deze kleur is makkelijker/goedkoper te maken dan die van de vlinderstruik, er zitten genoeg bladeren aan de boom om een kleine vijver te verkleuren. :)

Deze kleurstof heeft wel een grappig eigenschap bij base. Dan is de kleur in daglicht vies bruin/beige, maar rechtstreeks voor een gloeilamp is het donker rood/paars. Bepaalde hoeken met daglicht krijg je ook een combi, stukken donker rood en stukken bruin/beige. Het lijkt veel op een chroom(II)zout dat ik een keer had gemaakt.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Pyrochemistry
Zwavel
Posts: 547
Joined: 09 Feb 2009, 17:23
Chemistry interests: Organic
Location: Randstedelijk en toch landelijk gelegen.

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Pyrochemistry » 15 Aug 2010, 15:08

Leuke proefjes zijn dit. Ik heb het wel eens met roze rozen-blaadjes gedaan, gewoon koken in ethanol 70% denat. voor 10 minuutjes, en je bent klaar. In een zuur milieu is de oplossing geel-kleurloos en in een basisch milieu is het meer bruin-geel. Oke geen spectaculaire kleuren maar wel leuk als demonstratieproef. Ik heb geen idee welke kleurstoffen er exact in die plantjes zitten, er zijn héél veel organische kleurstoffen die geel of rood kleuren!

De rechtse buis doet mij het meest denken aan een geconcentreerde oplossing van ijzer(II) in een chloride milieu, dat rode van die andere buizen is erg mooi trouwens. Ik heb best een grote tuin, ik ga ook eens wat plantjes zoeken die eventueel wat mooie kleurstoffen hebben.
Will it work? You only know after the experiment!

Student (M.Sc) Scheikunde

User avatar
Z4x
Gallium
Posts: 1589
Joined: 03 Aug 2009, 15:29
Chemistry interests: Overall
Location: Grunn

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Z4x » 20 Aug 2010, 11:40

De bladeren die rood/paars zijn bevatten waarschijnlijk antocyaan. Als ik dit zo lees, lijkt het wel wat te kloppen met de kleuren: http://nl.wikipedia.org/wiki/Anthocyaan.
De kunst is om te blijven oefenen, oefenen en oefenen...

User avatar
Ragbips
Natrium
Posts: 304
Joined: 07 May 2010, 17:47
Chemistry interests: Organic
Location: Apeldoorn

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by Ragbips » 24 Aug 2010, 22:58

Ja dat is inderdaad anthocyaan, daar had mijn biologieleraar het vaak over en dat zit dus ook in rode kool. En vooral die lijsterbessen die je gebruikt hebt blijken ook een behoorlijk hoge concentratie anthocyanen te bevatten in vergelijking met andere planten en bessen.

edit: anthoxantines komen ook voor in planten, die hebben weer een ander kleurtraject meer richting geel :)

leergierig meisje
Helium
Posts: 27
Joined: 06 Nov 2011, 12:46

Re: pH indicatoren uit de tuin

Post by leergierig meisje » 02 Jun 2012, 22:53

ik zoek nog bloemen die ik voor deze proef kan gebruiken kan iemand mij helpen?

Post Reply

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest